بررسی وضعیت رجالی ابان بن عثمان احمر بجلی و مرور بر آثار آن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشته قرآن و حدیث جامعه المصطفی

2 فارغ تحصیل سطح چهار مجتمع آموزش عالی فقه.

چکیده

ورود اشخاص و اعلام متدین مخصوصا اصحاب وشاگردان امامان شیعه: به عرصه نوسندگی و حدیث نگاری حضور آنان در تدوین سیره، به انگیزه یافتن؛ ریشه‌های تفکر در سیره رسول خدا بود. این حرکت با پیش‌گامی اصحاب امامان شیعه: از قرن دوم آغاز شد که از آن جمله أبان بن عثمان بجلی که خود اصحاب ائمه: بود در آن دوره تأثیر بسزایی بر جریان سیره نگاری گذاشته است؛ او با تکیه بر آراء امامان: نخست انحصار تبیین و تدوین سیره در یک جریان فرهنگی خاص را شکست و لذا با پیش فرض‌های فقهی و کلامی، به کار تدوین تاریخ مشغول شد. به صـورت شفاهی یا کتبی از أواخر قرن اول هجری کتابت و تدوین این آثار آغـاز شد. البته عـالمان دیگری که در مـدینه حضور داشتند نیز در تدوین اخبار و سیره نقش مهمی ایفا کردند؛ اما یکی از کهن‌ترین تحقیق در مورد سیره، کـتاب‌های تألیف أبان بـن عـثمان أحمر بجلی است که نکات و مطالبی درباره‌ی وی در منابع رجالی آمده است. اما نسبت به آثار أبان، شیخ طوسی در فهرست خود، تصریح کرده است کـه أبان یک کتابی به نام «اصل» داشته است. اما کتاب‌های دیگری چون «المبدأ»، «المبتدأ»، المبعث و المغازی، والوفاة، السقیفة دارد که در دسترس هست» در این تحقق در باره شخصیت علمی و جایگاه ابان در میان مردم و آثار عقاید ابان پرداخته شده است. رویش تحقق به شکل کتاب خانه‌ای و جمع آوری مطالب بود سپس به تحلیل و پردازش پرداخته است.

کلیدواژه‌ها